Dw\u00f3r w D\u0105browie, to by\u0142y \u017ca\u0142osne resztki dawnego maj\u0105tku. W I933 r. mieszka\u0142a w nim w\u0142a\u015bcicielka, chora umys\u0142owo, nie utrzymuj\u0105ca \u017cadnych stosunk\u00f3w ani z rodzin\u0105, ani ze wsi\u0105. Gospodarstwo dworskie prowadzi\u0142 rz\u0105dca. Utrzymywa\u0142o si\u0119 ono dzi\u0119ki taniej sile roboczej ch\u0142op\u00f3w, mieszkaj\u0105cych w dworskich czworakach nad stawem, oraz dochodz\u0105cych ze wsi. Dw\u00f3r – zaniedbany, niedbale i brudno utrzymany – nie stanowi\u0142, z powodu dziwactwa w\u0142a\u015bcicielki, \u017cadnej pozycji, ani kulturalnej, ani gospodarczej \u2013 by\u0142 przedmiotem po\u015bmiewiska ca\u0142ej wsi.<\/p>\n
Niemniej, pracowa\u0142o we dworze, szczeg\u00f3lnie w okresie \u017cniw, czy kopania kartofli, wielu ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t z D\u0105browy, kt\u00f3rych zwo\u0142ywa\u0142 str\u00f3\u017c dworski do pracy o czwartej rano, id\u0105c drog\u0105 przez wie\u015b i hucz\u0105c na du\u017cym rogu: ” Wychod\u017a do dwora „, co z\u0142o\u015bliwi przekr\u0119cali na ” dziwki do dwora !”.<\/p>\n
Ziemie w D\u0105browie by\u0142y nie nadzwyczajne, nale\u017c\u0105ce do drugiej, trzeciej, a miejscami do czwartej i pi\u0105tej klasy. Ziemia by\u0142a od dawna dzielona, w zale\u017cno\u015bci od ilo\u015bci dzieci, co ogromnie utrudnia\u0142o upraw\u0119.<\/p>\n
W 1933 r. by\u0142y we wsi trzy gospodarstwa ch\u0142opskie, powy\u017cej 15 morg\u00f3w ziemi, a to:<\/p>\n
w\u00f3jta Barana J\u00f3zefa, Kawalca Micha\u0142a i D\u0142ugosza Ludwika. Te dwa ostatnie wynik\u0142y z podzia\u0142u gruntu mi\u0119dzy syna i c\u00f3rk\u0119 Kawalca Wojciecha, zamo\u017cnego gospodarza d\u0105browskiego ur. w 1854 (umar\u0142 w 1943 r.) jedynego ch\u0142opa, kt\u00f3ry w 1933 r. u\u017cywa\u0142 na codzie\u0144 i na \u015bwi\u0119to dawnego stroju wiejskiego z tych okolic, a wi\u0119c lnianych spodni i koszuli, spi\u0119tej sk\u00f3rzanym pasem, wyrzuconej na spodnie – na to kamizeli, sukmany w kolorze br\u0105zowym, w zimie ko\u017cucha bia\u0142ego z wysok\u0105 futrzan\u0105 czapk\u0105 – w lecie kapelusza s\u0142omianego z szerokim rondem. Dope\u0142nieniem tego stroju by\u0142y buty z cholewami, powszechnie u\u017cywane na wsi.<\/p>\n
Reszta grunt\u00f3w w D\u0105browie – to by\u0142y gospodarstwa mniej lub wi\u0119cej kar\u0142owate. Oko\u0142o 15 gospodarstw mia\u0142o powy\u017cej 2 morg\u00f3w grantu, pozosta\u0142e – to i jedno lub p\u00f3\u0142tora morgowe<\/p>\n
gospodarstwa, dzielone mi\u0119dzy dzieci, powi\u0119kszaj\u0105ce si\u0119 przy zawieraniu ma\u0142\u017ce\u0144stw. Ka\u017cde z nich mia\u0142o wiele miedz, dr\u00f3g dojazdowych, wymaga\u0142o wiele czasu dla osobnej uprawy ma\u0142ych obszar\u00f3w, dojazdu do owych dzia\u0142ek.<\/p>\n
Komasacja grunt\u00f3w, wobec r\u00f3\u017cnych ich warto\u015bci, nastr\u0119cza\u0142a ogromne trudno\u015bci – ale niemniej, jako ci\u0105gle aktualna kwestia, by\u0142a nieraz przedmiotem d\u0142ugich dyskusji.<\/p>\n
We wsi D\u0105browa nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a. Znajdowa\u0142 si\u0119 on we Trzcinie, dok\u0105d szli ludzie z D\u0105browy \u015bcie\u017ckami przez pola oko\u0142o 3 km.<\/p>\n
We wsi znajdowa\u0142 si\u0119 jeden sklep, prowadzony przez \u015bwiatlejszego gospodarza Masia. Sklep ten zaopatrzony by\u0142 we wszystkie najpotrzebniejsze we wsi artyku\u0142y pierwszej potrzeby.<\/p>\n
Sprzeda\u017c nadwy\u017cki w\u0142asnych produkt\u00f3w gospodarskich, a wi\u0119c mas\u0142a, sera, jajek kur, trudni\u0142y si\u0119 kobiety, w\u0119druj\u0105c – czasem piechot\u0105 do „Rzeszowa, czasem przysiadaj\u0105c si\u0119 w dzie\u0144 targowy na kt\u00f3r\u0105\u015b z licznych furmanek zd\u0105\u017caj\u0105cych do miasta na jarmark.<\/p>\n
Furmankami dowo\u017cono z D\u0105browy do Rzeszowa na sprzeda\u017c owoce, zbo\u017ce, byd\u0142o, \u015bwinie. Po\u015brednikami handlowymi byli te\u017c cz\u0119sto \u017bydzi, kt\u00f3rzy w ka\u017cdy dzie\u0144 z wyj\u0105tkiem soboty i niedzieli zjawiali si\u0119 wcze\u015bnie rano, bo ju\u017c o czwartej we wsi, furmank\u0105, albo piechot\u0105 i chodz\u0105c po cha\u0142upach zakupywali wszystko, co by\u0142o do sprzeda\u017cy, a wi\u0119c sk\u00f3rki z kr\u00f3lik\u00f3w, ciel\u0119ta, krowy, zbo\u017ce, kasze, jaja, kury, mas\u0142o, owoce, cebul\u0119.<\/p>\n
Poniewa\u017c ceny nie by\u0142y sta\u0142e, przy ka\u017cdej transakcji odbywa\u0142y si\u0119 zawzi\u0119te targi, ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 przewa\u017cnie wyzyskiem, nie znaj\u0105cych aktualnych cen i zapotrzebowania na towar – ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\n
Ale – wobec I5-20 km odleg\u0142o\u015bci od miasta , kiepskich dr\u00f3g i braku \u015brodk\u00f3w transportu – bo nie ka\u017cde gospodarstwo posiada\u0142o konia – wykup produkt\u00f3w rolnych przez \u017byd\u00f3w, by\u0142 jedynym sposobem sprzeda\u017cy nadwy\u017cek gospodarskich – oraz zdobycia got\u00f3wki.<\/p>\n
Rzemios\u0142o wiejskie reprezentowali kowale, szewcy, powro\u017anicy, bednarze, stolarze. Do krawca, krawczyni, czyli ” szwaczki ” sz\u0142o si\u0119 z D\u0105browy do Trzciany, gdy\u017c we wsi by\u0142o zaledwie kilka maszyn do szycia.<\/p>\n
We Trzcianie te\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 m\u0142yn, do kt\u00f3rego d\u0105browscy gospodarze wozili zbo\u017ce, pszenic\u0119 na ” pytlowan\u0105” m\u0105k\u0119, na kluski, pierogi. M\u0105k\u0119 \u017cytni\u0105, razow\u0105 na chleb, me\u0142\u0142o si\u0119 w ka\u017cdym dom na \u017carnach, znajduj\u0105cych si\u0119 w sieni.<\/p>\n
We wsi uprawiono ro\u015bliny przemys\u0142owe, len i konopie, z kt\u00f3rych wyrabiano p\u0142achty, u\u017cywane w gospodarstwie, a wi\u0119c lniane, cie\u0144sze jako prze\u015bcierad\u0142a, konopne grubsze jako worki na zbo\u017ce, na kartofle, a g\u0119\u015bciej utkane jako worki na m\u0105k\u0119. W p\u0142achtach konopnych nosi\u0142y r\u00f3wnie\u017c kobiety traw\u0119 dla byd\u0142a.<\/p>\n
Wyrobem p\u0142acht trudnili si\u0119 nieliczni ju\u017c w 1933 r. ch\u0142opi ” na dzia\u0142ach ” posiadaj\u0105cy, wychodz\u0105ce ju\u017c z u\u017cycia r\u0119czne warsztaty tkackie – Zanim jedna\u0142 tkacz zaj\u0105\u0142 si\u0119 wyrobem p\u0142acht lnianych, czy konopnych, trzeba by\u0142o \u00f3w len i konopie, po zebraniu z pola odpowiednio spreparowa\u0107. zaczyna\u0142o si\u0119 to od moczenia \u0142odyg tych ro\u015blin w stawkach, bajorach przy domu , aby zgni\u0142y szybciej zwierzchnie os\u0142ony \u0142odyg i mo\u017cna je by\u0142o oddzieli\u0107 od w\u0142\u00f3kien wewn\u0105trz \u0142odygi.<\/p>\n
Mokn\u0105ce wiechcie lnu, czy konopi zatruwa\u0142y gnilnym zapachem ca\u0142\u0105 wie\u015b. Po odpowiednim wymoczeniu bra\u0142y si\u0119 kobiety do mi\u0119dlenia ich na mi\u0119dlicach, nast\u0119pnie po wyczesaniu na cierlicach, zwija\u0142y pasma oczyszczonych i suchych w\u0142\u00f3kien, aby w d\u0142ugie wieczory jesienno-zimowe prz\u0105\u015b\u0107 z nich na wrzecionach nici, z kt\u00f3rych tkacz mia\u0142 wyrobi\u0107 p\u0142\u00f3tno.<\/p>\n
Na czasoch\u0142onn\u0105 i nudn\u0105 czynno\u015b\u0107 prz\u0119dzenia, zbiera\u0142y si\u0119 kobiety d\u0105browskie, przewa\u017cnie m\u0119\u017catki wsp\u00f3lnie po kilka w jednej cha\u0142upie, gdzie, przy s\u0142abym \u015bwietle lampki naftowej, przewa\u017cnie pi\u0105tki, rzadziej si\u00f3demki, czy dziewi\u0105tki prz\u0119d\u0142y, \u015bpiewa\u0142y pobo\u017cne pie\u015bni, czasem opowiada\u0142y, co si\u0119 kt\u00f3rej\u015b \u015bni\u0142o, czasem r\u00f3\u017cne gadki, zas\u0142yszane opowie\u015bci o strachach, duchach – a cz\u0119sto podczas d\u0142ugich wieczor\u00f3w – obgadywa\u0142y ca\u0142\u0105 wie\u015b, nie szcz\u0119dz\u0105c plotek, domys\u0142\u00f3w zjadliwych docink\u00f3w – szczeg\u00f3lnie nieobecnym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dw\u00f3r w D\u0105browie, to by\u0142y \u017ca\u0142osne resztki dawnego maj\u0105tku. W I933 r. mieszka\u0142a w nim w\u0142a\u015bcicielka, chora umys\u0142owo, nie utrzymuj\u0105ca \u017cadnych stosunk\u00f3w ani z rodzin\u0105, ani ze wsi\u0105. Gospodarstwo dworskie prowadzi\u0142 rz\u0105dca. Utrzymywa\u0142o si\u0119 ono dzi\u0119ki taniej sile roboczej ch\u0142op\u00f3w, mieszkaj\u0105cych w dworskich czworakach nad stawem, oraz dochodz\u0105cych ze wsi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-258","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=258"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":261,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/258\/revisions\/261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}