{"id":69,"date":"2024-08-18T09:01:00","date_gmt":"2024-08-18T09:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/?page_id=69"},"modified":"2024-08-18T09:09:59","modified_gmt":"2024-08-18T09:09:59","slug":"z-dabrowy-do-budapesztu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/?page_id=69","title":{"rendered":"Z D\u0105browy do Budapesztu"},"content":{"rendered":"

Z D\u0105browy do Budapesztu<\/strong><\/p>\n

Rozmowa z d\u0105browiank\u0105 Pani\u0105 Iren\u0105 Paj\u0105k R\u00e9vain\u00e9<\/p>\n

Widzieli\u015bmy, \u017ce Pani lubi nasz\u0105 stron\u0119 FB i \u015bledzi co si\u0119 dzieje we wsi, mimo \u017ce mieszka ju\u017c od dawna w stolicy W\u0119gier. Chcieli\u015bmy rozszerzy\u0107 nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 o pokazanie los\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142y D\u0105brow\u0119 i swoje \u017cycie rodzinne i zawodowe zwi\u0105za\u0142y z now\u0105 ojczyzn\u0105. Cieszymy si\u0119, i\u017c zgodzi\u0142a si\u0119 Pani na podzielenie si\u0119 swoimi wspomnieniami oraz ods\u0142oni\u0142a nam karty historii swojego \u017cycia. Na pocz\u0105tku prosz\u0119 opowiedzie\u0107 o swojej rodzinie w D\u0105browie? <\/b><\/p>\n

Urodzi\u0142am si\u0119 w 1958 roku jako czwarte dziecko w rodzinie Paj\u0105k\u00f3w. Mieszkali\u015bmy w domu w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci wsi pod adresem D\u0105browa 186.Nasz dom rodzinny do dzisiaj tam stoi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Zdj\u0119cie z archiwum Pani Ireny Paj\u0105k R\u00e9vain\u00e9 (rodzinny dom)<\/p>\n

Moja mama, Stefania Paj\u0105k by\u0142a so\u0142tysem w D\u0105browie. Ojciec, Jan Paj\u0105k pracowa\u0142 na kolei w D\u0119bicy. Najstarsza siostra Albina mia\u0142a 18 lat i wtedy zdawa\u0142a matur\u0119. Siostra Halina mia\u0142a 15 lat, a brat W\u0142adys\u0142aw sko\u0144czy\u0142 10 lat.<\/p>\n

Jak pami\u0119ta Pani tamt\u0105 D\u0105brow\u0119 z czas\u00f3w dzieci\u0144stwa? <\/b><\/p>\n

W tamtym czasie nasza wie\u015b bardzo zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozwija\u0107. Doprowadzono do wsi pr\u0105d. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 budowa drogi, wtedy te\u017c budowano domy murowane.<\/p>\n

Z tego wzgl\u0119du, \u017ce mama by\u0142a so\u0142tysem, do naszego domu ci\u0105gle przychodzili mieszka\u0144cy wsi z r\u00f3\u017cnymi sprawami. Pami\u0119tam z tamtych czas\u00f3w takie zdarzenie, \u017ce w naszej kuchni na \u0142awkach siedz\u0105 starsze panie w du\u017cych bawe\u0142nianych chustkach z fr\u0119dzlami. Ja zazwyczaj siedzia\u0142am pod \u0142awk\u0105 i pods\u0142uchiwa\u0142am je. Po pewnym czasie zg\u0142odnia\u0142am i zacz\u0119\u0142am objada\u0107 fr\u0119dzle z chust. Mama oczywi\u015bcie zauwa\u017cy\u0142a to, kiedy one wsta\u0142y i by\u0142a przera\u017cona tym co narobi\u0142am. Od tego czasu, kiedy przychodzili interesanci, moja babcia musia\u0142a si\u0119 mn\u0105 zajmowa\u0107.<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b sp\u0119dzano na wsi w tamtych latach czas wolny, o ile mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, i\u017c wiejskie dziecko mia\u0142o czas wolny? <\/b><\/p>\n

Teraz ju\u017c wiem, \u017ce to by\u0142y najwspanialsze czasy w moim \u017cyciu. Jako dzieci musieli\u015bmy du\u017co pomaga\u0107 rodzicom w pracy polowej, przy domu. Ale po spe\u0142nieniu obowi\u0105zk\u00f3w byli\u015bmy wolni. Biegali\u015bmy po polach, do \u201ebaduni\u201d na poziomki. Czekali\u015bmy, kiedy uro\u015bnie marchewka, aby j\u0105 zje\u015b\u0107 prosto z ziemi. W szkole podstawowej mieli\u015bmy wspania\u0142ych nauczycieli, kt\u00f3rzy organizowali we wsi przedstawienia w domu ludowym i ca\u0142a wie\u015b ogl\u0105da\u0142a nas. Na Noc \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105 24 czerwca wi\u0142y\u015bmy wianki i rzuca\u0142y\u015bmy je na wod\u0119, na stawach ze \u015bpiewaniem. \u017bycie towarzyskie, spo\u0142eczne by\u0142o na wysokim poziomie (w mojej pami\u0119ci). Ludzie ch\u0119tnie pomagali jeden drugiemu. Ka\u017cdy zna\u0142 ka\u017cdego mieszka\u0144ca wsi.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142a edukacja w tamtych latach? <\/b><\/p>\n

Zaraz na pocz\u0105tku p\u00f3j\u015bcia do liceum okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dzieci miejskie s\u0105 w o wiele lepszym po\u0142o\u017ceniu, bo kiedy my\u015bmy pomagali rodzicom przy gospodarstwie w pracach polowych, uczniowie z miasta chodzili do teatru, do kina, uczyli si\u0119 obcych j\u0119zyk\u00f3w. Du\u017co musia\u0142am si\u0119 uczy\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten sam poziom. Na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o mi si\u0119 i po maturze dosta\u0142am si\u0119 na Uniwersytet Jagiello\u0144ski w Krakowie na geografi\u0119.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142y studia na najstarszym i najlepszym uniwersytecie w Polsce? <\/b><\/p>\n

W okresie studi\u00f3w zacz\u0119\u0142am wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119. By\u0142y to wycieczki naukowe do Niemiec, do Rosji (Kij\u00f3w, Moskwa), Rumunii, Bu\u0142garii. Wszystko uk\u0142ada\u0142o si\u0119 wspaniale, do czasu, kiedy mi\u0142o\u015b\u0107 zawr\u00f3ci\u0142a mi w g\u0142owie. Na trzecim roku pozna\u0142am W\u0119gra, kt\u00f3ry studiowa\u0142 matematyk\u0119, fizyk\u0119, doskonale m\u00f3wi\u0142 po polsku. Pod koniec trzeciego roku studi\u00f3w wysz\u0142am za m\u0105\u017c i zasz\u0142am w ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n

Mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c wej\u015bcie w doros\u0142o\u015b\u0107 Pani pokolenia przypada\u0142o na wczesne lata 80. XX w., czyli na czasy kryzysu ekonomicznego i politycznego w Polsce. Jak Pami\u0119ta Pani tamten okres? <\/b><\/p>\n

W Polsce by\u0142y wtedy dosy\u0107 ci\u0119\u017ckie czasy. W sklepach brakowa\u0142o prawie wszystkiego. Zdecydowali\u015bmy si\u0119, \u017ce tymczasowo wyjedziemy na W\u0119gry i tam si\u0119 urodzi nasze dziecko: Adrienn Katarzyna. Przysz\u0142a na \u015bwiat w Budapeszcie w 1981 roku. To by\u0142 bardzo trudny por\u00f3d, bo nic nie rozumia\u0142am i nie wiedzia\u0142am co si\u0119 ze mn\u0105 dzieje. Wtedy nie by\u0142o wolno m\u0119\u017cowi by\u0107 przy porodzie. W ksi\u0105\u017ckach to inaczej wygl\u0105da ni\u017c na \u017cywo. Na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o si\u0119 urodzi\u0107 bez problem\u00f3w.<\/p>\n

Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 Pani przeprowadzi\u0107 z Polski na W\u0119gry. Wtedy, jak i dzisiaj, jest to rzadki przypadek trajektorii emigracyjnej. G\u0142\u00f3wn\u0105 barier\u0105 dla potencjalnych emigrant\u00f3w z Polski jest j\u0119zyk.<\/b><\/p>\n

M\u00f3j pobyt troch\u0119 si\u0119 przed\u0142u\u017cy\u0142, wtedy jeszcze nie my\u015bla\u0142am, \u017ce zostan\u0119 tu na sta\u0142e. J\u0119zyka oczywi\u015bcie nie zna\u0142am, u\u015bmiecha\u0142am si\u0119 do wszystkich i kr\u0119ci\u0142am g\u0142ow\u0105, \u017ce nic nie rozumiem. By\u0142 to 1981 rok. M\u0105\u017c zrezygnowa\u0142 ze studi\u00f3w, zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 i stwierdzili\u015bmy, \u017ce w Polsce polityczna sytuacja jest niebezpieczna i lepiej b\u0119dzie zosta\u0107 na W\u0119grzech. Ja tak\u017ce niestety te\u017c przerwa\u0142am studia. W Ambasadzie W\u0119gierskiej w Warszawie z\u0142o\u017cy\u0142am pro\u015bb\u0119 o pozwolenie na pobyt sta\u0142y. Pod koniec 1982 roku dosta\u0142am status emigrantki.<\/p>\n

Pami\u0119tamy, \u017ce 13 grudnia 1981 r. komunistyczny rz\u0105d wprowadzi\u0142 w Polsce Stan Wojenny. Dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d interweniowano, a wielu ludzi b\u0119d\u0105cych poza krajem postanowi\u0142o zosta\u0107 na Zachodzie. Na Pani decyzje o pozostaniu w Budapeszcie r\u00f3wnie\u017c ten kryzys wp\u0142yn\u0105\u0142. Prosz\u0119 opowiedzie\u0107, jak wtedy wygl\u0105da\u0142a Pani sytuacja w obcym kraju. <\/b><\/p>\n

Od samego pocz\u0105tku zamieszkania w tym kraju do\u015bwiadczy\u0142am, \u017ce przys\u0142owie \u201ePolak W\u0119gier dwa bratanki\u201d jest bardzo trafne i prawdziwe. Ktokolwiek dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jestem Polk\u0105, okazywa\u0142 mi du\u017cy szacunek, przyja\u017a\u0144, ch\u0119\u0107 udzielenia pomocy. Zaraz m\u00f3wili o Ojcu Bemie (chodzi o genera\u0142a J\u00f3zefa Bema). Na W\u0119grzech tak go nazywaj\u0105. Prawie ka\u017cdy W\u0119gier mia\u0142 jaki\u015b zwi\u0105zek z Polakami: spotkania z rodakami na targu albo kontakty z polskimi uchod\u017acami wojennymi z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. Jednym s\u0142owem, czu\u0142am si\u0119, \u017ce mnie przyjmuj\u0105 jak bym by\u0142a jedn\u0105 z nich. nosi\u0142am takie wra\u017cenie, i\u017c bardziej mnie cenili ni\u017c swoich.<\/p>\n

Wiele bada\u0144 pokazuje, i\u017c g\u0142\u00f3wnym czynnikiem udanej integracji w obcej spo\u0142eczno\u015bci jest znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka. Niestety j\u0119zyk w\u0119gierski do \u0142atwych nie nale\u017cy, zaliczany jest do grupy j\u0119zyk\u00f3w ugryjskich. W przeciwie\u0144stwie do S\u0142owackiego, Rumu\u0144skiego Polak nie jest w stanie zrozumie\u0107 \u017cadnego s\u0142owa. Jak wygl\u0105da\u0142a nauka tego j\u0119zyka?<\/b><\/p>\n

Zacz\u0119\u0142am si\u0119 uczy\u0107 j\u0119zyka oko\u0142o dw\u00f3ch lat. Na pocz\u0105tku tylko par\u0119 zda\u0144 uda\u0142o mi si\u0119 przyswoi\u0107. J\u0119zyk w\u0119gierski jest bardzo trudny, zupe\u0142nie inny, nie podobny do polskiego, angielskiego, niemieckiego.<\/p>\n

Czy b\u0119d\u0105c w Budapeszcie nie odczuwa\u0142a Pani t\u0119sknoty za krajem, rodzin\u0105, swoj\u0105 ma\u0142\u0105 ojczyzn\u0105? Czego najbardziej brakowa\u0142o z Polski? <\/b><\/p>\n

Brak mi by\u0142o rodziny, przyjaci\u00f3\u0142. Aby by\u0107 bli\u017cej Polski, podj\u0119\u0142am kontakt z o\u015brodkiem J\u00f3zefa Bema w Budapeszcie. Kupowa\u0142am polskie gazety, czyta\u0142am polskie ksi\u0105\u017cki. Do tej pory, co par\u0119 lat czytam na nowo Trylogi\u0119 Sienkiewicza, Pana Tadeusza, Ch\u0142op\u00f3w. W czasie czytania na nowo odczuwam nasz przepi\u0119kny kraj. To ze m\u0105\u017c m\u00f3wi\u0142 po polsku, bardzo spowalnia\u0142o moja nauk\u0119 w\u0119gierskiego.<\/p>\n

A jak wygl\u0105da\u0142a praca zawodowa i Pani \u017cycie po tym okresie by tak rzec aklimatyzacji? <\/b><\/p>\n

W 1983 roku musia\u0142am zacz\u0105\u0107 pracowa\u0107, ba pensja m\u0119\u017ca nie wystarcza\u0142a na op\u0142aty wynajmowanego mieszkania i na utrzymanie. Nie znaj\u0105c jeszcze j\u0119zyka, po znajomo\u015bci zatrudnili mnie na lotnisku, jako sprz\u0105taczk\u0119. W tej pracy pozna\u0142am wspania\u0142ych ludzi, prostych, ale bardzo szanowanych. Oni zacz\u0119li mnie uczy\u0107 po w\u0119giersku s\u0142owami u\u017cywanymi na co dzie\u0144. Zapraszali mnie do swoich dom\u00f3w, i to, \u017ce by\u0142am Polk\u0105, ka\u017cdy chcia\u0142 mi w czym\u015b pom\u00f3c.<\/p>\n

W 1984 roku urodzi\u0142a nam si\u0119 jeszcze jedna c\u00f3rka – Gy\u00f6ngyv\u00e9r Bogus\u0142awa. Niestety, kiedy ona mia\u0142a 1,5 roku, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasze ma\u0142\u017ce\u0144stwo prze\u017cywa ostatnie godziny i jest nie do uratowania. Zako\u0144czy\u0142am urlop macierzy\u0144ski i wr\u00f3ci\u0142am do pracy. Moja szefowa mia\u0142a znajomo\u015bci w radzie dzielnicowej i za\u0142atwi\u0142a mi mieszkanie. Kole\u017canki z pracy chodzi\u0142y ze mn\u0105 ogl\u0105da\u0107 mieszkania i pomaga\u0142y wybra\u0107, takie kt\u00f3re by mi odpowiada\u0142o i oczywi\u015bcie pomaga\u0142y mi w jego umeblowaniu. Bardzo serdecznie my\u015bl\u0119 o tych czasach. Jestem wdzi\u0119czna, \u017ce nar\u00f3d w\u0119gierski, w naszej wsp\u00f3lnej historii, do dzisiaj darzy Polak\u00f3w przyja\u017ani\u0105 i sympati\u0105. Tak, \u017ce ja jestem dumna, \u017ce jestem Polk\u0105.<\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Polacy r\u00f3wnie\u017c darz\u0105 sympati\u0105 W\u0119gr\u00f3w. Wed\u0142ug bada\u0144 Centrum Badania Opinii Spo\u0142ecznej W\u0119grzy znale\u017ali si\u0119 po Czechach i S\u0142owakach (bior\u0105c dawne kraje socjalistyczne) jako najbardziej lubiana nacja. Jak si\u0119 dalej potoczy\u0142o \u017cycie po rozwodzie? <\/b><\/p>\n

W 1988 roku drugi raz wysz\u0142am za m\u0105\u017c za W\u0119gra. Urodzi\u0142y nam si\u0119 jeszcze dwie c\u00f3rki: Melinda i Viktoria. D\u0142ugo by\u0142am na urlopie macierzy\u0144skim i po jego zako\u0144czeniu musia\u0142am zmieni\u0107 prac\u0119, aby mie\u0107 wi\u0119cej czasu dla rodziny.<\/p>\n

By\u0142 to 1999 rok i ju\u017c dobrze m\u00f3wi\u0142am po w\u0119giersku. Przyj\u0119li mnie do s\u0142u\u017cby opieki chorych w ich domowym \u015brodowisku. Nie mia\u0142am w tym zawodzie \u017cadnej praktyki. W pe\u0142nieniu tej nowej roli zawodowej mog\u0142y mi do\u015bwiadczenia wyniesione z D\u0105browy. Jako dziecko widzia\u0142am, jak pracowa\u0142a moja mama. Ch\u0119\u0107 pomocy innym zosta\u0142a zasiana chyba ju\u017c wtedy w mojej pod\u015bwiadomo\u015bci. Dlatego te\u017c zdecydowa\u0142am si\u0119 na t\u0105 prac\u0119, gdy\u017c wykonywa\u0142am j\u0105 w dzie\u0144 i po jej uko\u0144czeniu mia\u0142am ju\u017c wolny czas.<\/p>\n

Do rozpocz\u0119tej na studiach w Krakowie profesji geografa ju\u017c Pani nie wr\u00f3ci\u0142a? <\/b><\/p>\n

Po dw\u00f3ch latach pracy zapisa\u0142am si\u0119 do dwuletniej szko\u0142y Opieka Socjalna i Piel\u0119gniarska. W 40 roku \u017cycia dosy\u0107 trudno by\u0142o na nowo zacz\u0105\u0107 si\u0119 uczy\u0107, wi\u0119c na pocz\u0105tku uczy\u0142am si\u0119 na nowo si\u0119 uczy\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce moja znajomo\u015b\u0107 w\u0119gierskiego jest niewystarczaj\u0105ca. J\u0119zyk zawodowy jest zupe\u0142nie inny. Przy czw\u00f3rce dzieci to by\u0142o prawdziwe wyzwanie. Jako Polka czu\u0142am, \u017ce musz\u0119 z jak najlepszym wynikiem zako\u0144czy\u0107 t\u0119 szko\u0142\u0119. Uda\u0142o mi si\u0119 to z wyr\u00f3\u017cnieniem osi\u0105gn\u0105\u0107. Pracuj\u0105c te\u017c mia\u0142am to przekonanie, \u017ce jako obcokrajowiec, moj\u0105 prac\u0105, moim zachowaniem daj\u0119 \u015bwiadectwo o mojej ojczy\u017anie.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142 sytuacja po przej\u015bciu na emerytur\u0119? Jak wygl\u0105da \u017cycie senior\u00f3w na W\u0119grzech?<\/b><\/p>\n

A\u017c do emerytury pracowa\u0142am w tym zawodzie, z tym, \u017ce po 10 latach przesz\u0142am do klubu seniora. Na W\u0119grzech to jest podstawowa us\u0142uga dla emeryt\u00f3w. W zwyk\u0142y dzie\u0144, mi\u0119dzy 8-16, po zapisaniu si\u0119 do klubu za darmo mo\u017cna tu przebywa\u0107. S\u0105 tam \u015bwiadczone r\u00f3\u017cne us\u0142ugi: zdrowotne, porady prawne, pomoc w za\u0142atwianiu spraw, gimnastyka i itd. W miastach, ka\u017cda dzielnica ma kilka takich klub\u00f3w, kt\u00f3re obs\u0142uguj\u0105 zameldowanych mieszka\u0144c\u00f3w. W dzisiejszych czasach rodziny ju\u017c nie maj\u0105 czasu, aby zaj\u0105\u0107 si\u0119 starszym pokoleniem, dlatego w 1993 roku rzad wprowadzi\u0142 \u201ePrawo o opiece spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\n

W roku 1989 upad\u0142 komunizm w tej cz\u0119\u015bci Europy. Nast\u0105pi\u0142y du\u017ce zmiany ekonomiczne, polityczne, spo\u0142eczne. Jak wielka zmiana wygl\u0105da\u0142a na W\u0119grzech? <\/b><\/p>\n

Od czasu, kiedy tu mieszkam, \u017cycie na W\u0119grzech bardzo si\u0119 zmieni\u0142o. W 1989 roku nast\u0105pi\u0142a zmiana z socjalizmu na kapitalizm i demokracj\u0119. Sprzedano wiele pa\u0144stwowego maj\u0105tku, zlikwidowano wiele fabryk, zak\u0142ad\u00f3w pracy itd.<\/p>\n

To przynios\u0142o ze sob\u0105 bezrobocie, pogorszenie poziomu spo\u0142ecznego bezpiecze\u0144stwa, pojawienie si\u0119 bezdomnych na ulicach, emigracj\u0119 ludzi za granice itd. Powoli kraj zaczyna\u0142 ubo\u017ce\u0107. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 rozbicie spo\u0142ecze\u0144stwa na biednych i bogatych. Kto mia\u0142 prac\u0119 to sobie potrafi\u0142 zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 stop\u0119 \u017cycia. Pojawi\u0142a si\u0119 nowa klasa bardzo bogatych, kt\u00f3rzy mieli pieni\u0105dze, aby wykupi\u0107 maj\u0105tek pa\u0144stwowy i zacz\u0119li nowe interesy rozwija\u0107.<\/p>\n

Gdyby podobne pytanie zada\u0107 przeci\u0119tnemu Polakowi, to mo\u017cna przypuszcza\u0107, i\u017c analogicznie opisa\u0142by transformacj\u0119. Kapitalizm polityczny, przejmowanie masy upad\u0142o\u015bciowej przez by\u0142ych partyjnych towarzyszy, z\u0142odziejska prywatyzacja czy te\u017c jak m\u00f3wi\u0105 w by\u0142ym ZSRR rozdrapyzacja i wyprzeda\u017c maj\u0105tku narodowego pod pretekstem racjonalizacji i prywatyzacji to by\u0142y g\u0142\u00f3wne grzechy jakie pope\u0142niono podczas transformacji w ca\u0142ym bloku by\u0142ych pa\u0144stw postsowieckich. Pod tym wzgl\u0119dem skutki wprowadzania kapitalizmu okaza\u0142y si\u0119 dotkliwe dla klasy pracuj\u0105cej i mieszka\u0144c\u00f3w wsi. Na maj\u0105tku uw\u0142aszczy\u0142a si\u0119 nomenklatura. Warto jeszcze wspomnie\u0107 o zmianach spo\u0142ecznych i kulturowych, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej. <\/b><\/p>\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107. Wcze\u015bniej ludzie byli bardziej otwarci, ch\u0119tni do pomocy innemu, mieli dobry humor, \u017cyli w dobrych warunkach. W dzisiejszych czasach ludzie raczej zamkn\u0119li si\u0119 w swoich domach, nie znaj\u0105 s\u0105siad\u00f3w i ju\u017c brak im tego optymizmu \u017cyciowego jak dawniej.<\/p>\n

Jakie podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice widzi Pani mi\u0119dzy W\u0119grami i Polakami? <\/b><\/p>\n

Mimo, \u017ce w\u0119gierski nar\u00f3d zupe\u0142nie z innych stron pochodzi (okolice Wo\u0142gi i Donu), wed\u0142ug mnie bardzo jest podobny z charakteru, ze stosunku do \u017cycia o Polak\u00f3w. Mamy podobn\u0105 tysi\u0105cletni\u0105 histori\u0119, wi\u0105za\u0142y nas wsp\u00f3lne rz\u0105dy, np. Stefan Batory w Polsce, Ludwig Wielki na W\u0119grzech. Podobnie cierpia\u0142y nasze narody \u017cyj\u0105c w obcej niewoli. By\u0107 mo\u017ce to nas upodobni\u0142o do siebie i zawi\u0105za\u0142o przyja\u017a\u0144 miedzy dwoma narodami.<\/p>\n

Na W\u0119grzech obok rzymsko-katolickiej wiary jest du\u017co kalwin\u00f3w. W\u0119grzy troch\u0119 inaczej traktuj\u0105 wiar\u0119. Rzadziej chodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a. W czasie wigili nie ma ju\u017c postu. W Wielk\u0105 Sobot\u0119 nie ma \u015bwi\u0119cenia koszyczka z pokarmem, tylko w rzadkich przypadkach.<\/p>\n

W niedziel\u0119 nie \u015bwi\u0119tuj\u0105 tak jak Polacy, traktuj\u0105 ten dzie\u0144 jak ka\u017cdy inny. Oczywi\u015bcie s\u0105 wyj\u0105tki. Kuchnia w\u0119gierska r\u00f3\u017cni si\u0119 od polskiej. U\u017cywaj\u0105 du\u017co czerwonej papryki, lubi\u0105 na ostro gotowa\u0107. Ale odk\u0105d otworzono granice, zaczyna dominowa\u0107 mi\u0119dzynarodowa kuchnia, zw\u0142aszcza w m\u0142odszym pokoleniu.<\/p>\n

Jak aktualnie wygl\u0105da Pani \u017cycie rodzinne w Budapeszcie, co robi\u0105 c\u00f3rki?<\/b><\/p>\n

Z rodzin\u0105 mamy ma\u0142y domek z ogrodem w Budapeszcie, mieszkam z c\u00f3rk\u0105 i jej rodzin\u0105. Dom niedu\u017cy, ale jest dla nas wystarczaj\u0105cy. \u017byje si\u0119 podobnie jak w Polsce.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rodzina Pani Ireny Paj\u0105k R\u00e9vain\u00e9 (c\u00f3rki z wnukiem)<\/p>\n

Dzieci uko\u0144czy\u0142y studia, jedna c\u00f3rka wysz\u0142a za m\u0105\u017c w Rzymie. Druga z rodzin\u0105 mieszka w Anglii. Dwie pozosta\u0142e c\u00f3rki mieszkaj\u0105 w Budapeszcie. M\u00f3j m\u0105\u017c zmar\u0142 w 2018 roku. Jego rodze\u0144stwo rozjecha\u0142o si\u0119 po ca\u0142ych W\u0119grach. Kontakty z nimi by\u0142y zawsze dosy\u0107 dobre, wsp\u00f3lne wczasy, \u015bwi\u0119ta. Od \u015bmierci m\u0119\u017ca ju\u017c rzadziej si\u0119 widzimy, ja nie mam samochodu i oni rzadko przyje\u017cd\u017caj\u0105 do miasta.<\/p>\n

Czy odwiedza Pani rodzin\u0119 w Polsce? <\/b><\/p>\n

Do Polski zazwyczaj przyje\u017cd\u017camy co pi\u0119\u0107 lat. W mi\u0119dzyczasie prawie, co roku przyje\u017cd\u017ca do nas kto\u015b z rodziny. Ostatnio by\u0142am w kraju, jak moja siostra Halinka obchodzi\u0142a 80 rocznic\u0119 urodzin, w ubieg\u0142ym roku.<\/p>\n

Niestety nie za cz\u0119sto mam mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyje\u017cd\u017ca\u0107. Ale za ka\u017cdym razem, kiedy jestem w D\u0105browie wychodz\u0119 na g\u00f3rk\u0119, gdzie mieszka m\u00f3j brat i patrz\u0119 na wie\u015b, na g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 (dawna E4), na poci\u0105gi jad\u0105ce po torach, na lasy w Kl\u0119czanach. Ten widok zostanie w moim sercu na zawsze.<\/p>\n

Czego najbardziej Pani brakuje z Polski? <\/b><\/p>\n

Dla mnie, to Polska jest moj\u0105 ojczyzn\u0105, tu mam swoje korzenie. Najbardziej brakuje mi rodziny, za rzadko spotykam si\u0119 z moim rodze\u0144stwem i ich rodzinami. Brakuje tego, \u017ce nie mog\u0119 i\u015b\u0107 w niedziele na grilla, razem wybra\u0107 si\u0119 na spacer.<\/p>\n

Czy nie my\u015bla\u0142a Pani o powrocie do kraju? <\/b><\/p>\n

Trudno by by\u0142o na nowo wr\u00f3ci\u0107 do Polski, bo nasz kraj te\u017c przeszed\u0142 wielkie zmiany. Zmieni\u0142a si\u0119 wie\u015b, miasta, j\u0119zyk polski, ludzie a nawet krajobraz jest inny. Lasy zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do wsi (chodzi o zarastanie drzewami nieu\u017cytk\u00f3w), pola inaczej wygl\u0105daj\u0105.<\/p>\n

Zostawi\u0142am moj\u0105 ojczyzn\u0119, ale dosta\u0142am now\u0105. Dlatego w 2018 roku poprosi\u0142am o obywatelstwo w\u0119gierskie. Wtedy u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce ju\u017c nigdy nie wr\u00f3c\u0119 na stale do Polski, ze wzgl\u0119du na moje dzieci, moich przyjaci\u00f3\u0142. Ju\u017c tu czuj\u0119 si\u0119 w domu, ale moje serce b\u0119dzie na zawsze rozdwojone. W ubieg\u0142ym roku przesz\u0142am na emerytur\u0119. Od tego czasu bardzo cz\u0119sto je\u017cd\u017c\u0119 na wycieczki po ca\u0142ych W\u0119grach. Jest tu wiele pi\u0119knych miejsc i ze znajomymi postanowili\u015bmy, \u017ce je poznamy.<\/p>\n

Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119, \u017cycz\u0119 du\u017co zdrowia oraz cz\u0119stych odwiedzin w naszych stronach. <\/b><\/p>\n

Rozmawia\u0142: Piotr D\u0142ugosz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z D\u0105browy do Budapesztu Rozmowa z d\u0105browiank\u0105 Pani\u0105 Iren\u0105 Paj\u0105k R\u00e9vain\u00e9 Widzieli\u015bmy, \u017ce Pani lubi nasz\u0105 stron\u0119 FB i \u015bledzi co si\u0119 dzieje we wsi, mimo \u017ce mieszka ju\u017c od dawna w stolicy W\u0119gier. Chcieli\u015bmy rozszerzy\u0107 nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 o pokazanie los\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142y D\u0105brow\u0119 i swoje \u017cycie rodzinne i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-69","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/69","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/69\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76,"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/69\/revisions\/76"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dabrowa.piotrdlugosz.edu.pl\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}