Dlaczego ojczyzna prywatna?

Sentyment

W socjologii: pewien nieokreślony obszar, który dla członków społeczeństwa jest szczególnie bliski. Pojęcie to zbliżone jest do wcześniej używanego wyrazu „ojcowizna” lub niemieckiego określenia Heimat.

Ojczyzna ideologiczna

Ojczyzną prywatną jest obszar mniej więcej etnicznie jednolity, z którym jednostka się utożsamia i chce go zamieszkiwać. Pojęciem komplementarnym wobec ojczyzny prywatnej jest ojczyzna ideologiczna oznaczająca obszar państwa, w którym żyje jednostka lub często ziemie, które zostały utracone przez państwo, z którym się jednostka identyfikuje.

Mała ojczyzna

Określenie wielkości ojczyzny prywatnej może być różne dla różnych jednostek. W niektórych przypadkach może być to miasto, często także region, powiat czy gmina, ale też obszar wychodzący poza administracyjnie ustalone granice. Czasami określa się je wtedy jako „małe ojczyzny” wskazując na związek mieszkańców z pewną kulturą danego obszaru.

Idea utworzenia platformy, na której można prezentować walory, by tak rzec „ojczyzny prywatnej”, jako o miejscu szczególnie bliskim, ciepłym, znanym jednostce (jak pisał Stanisław Ossowski) zrodziła się jakiś czas temu.

W dobie wszechogarniającej globalizacji, szybkich zmian, samotności w tłumie człowiek szuka swojego miejsca na ziemi, swoistego azylu, gdzie może w ciszy i spokoju znaleźć wytchnienie. Niejednokrotnie jest to miejsce narodzin, gdzie wszystko jest mu znane, oswojone, gdzie są ludzie, z którymi łączą go silniejsze więzy. Czymś takim jest lokalna społeczność, wspólnota, za którą dzisiaj wiele osób tęskni. Częściowo jej elementy można spotkać na wsi, która szybko i gwałtownie przeobraża się na naszych oczach.

Kiedyś wieś pełniła funkcje ekonomiczne i dostarczała żywności, rekruta, siłę roboczą. Dzisiaj zaś stanowi sypialnię i miejsce do wypoczynku, zamieszkania. Mieszkańcy wsi praktycznie większość produktów spożywczych dawniej przez siebie hodowanych, kupują w sklepie.

Kontakty bezpośrednie coraz częściej zastępuje kontakt za pośrednictwem telefonu czy też komunikatorów internetowych. Wspólne wykonywanie prac polowych, wzajemna pomoc (tzw. odrabianie np. przy zbieraniu ziemniaków) odeszło do historii.

Dzisiejsi mieszkańcy wsi szukają odosobnienia, stawiają wysokie płoty, sadzą krzewy i drzewa, aby odgrodzić się od sąsiadów. Szczególnie widać to na nowozabudowanych obszarach.

Do Dąbrowy z wielkim przytupem wkroczyła modernizacja, czego najlepszym przykładem jest chodnik ciągnący się przez całą wieś; odnowione i unowocześnione obiekty publiczne oraz nowopowstały obiekt handlowo-usługowy przy drodze 94 i wjeździe z tej drogi do wsi. Niestety występuja też ujemne skutki tych procesów w postaci niszczenia krajobrazu, braku poszanowania tradycji oraz wartości lokalnej wspólnoty. O ujemnych stronach modernizacji wsi będziemy jeszcze pisać.

Stąd pojawił się pomysł, aby dokumentować te zmiany, jak też zachować historię dla potomnych. Jednocześnie chodziło też o pokazaniu młodemu pokoleniu, które jest wychowywane przez internet, że wieś ma swoje walory często niedocenione i nie zauważane.

Przy okazji publikacji rożnych materiałów, głównie zdjęć, które się najszybciej wykonuje i które stanowią główną treść przekazu w cywilizacji obrazkowej, zaobserwowaliśmy, iż sporo aktywnych obserwatorów jest spoza wsi. Są to osoby, które urodziły się w Dąbrowie i spędziły tutaj lata dzieciństwa i młodości albo urodziły się w innym miejscu, jednakże ich socjalizacja odbywała się w Dąbrowie. Dla nich prezentowane materiały mają szczególną wartość sentymentalną i przypominają im stare dobre czasy: stabilizacji, młodości. Dlatego też postanowiliśmy poprosić ich o swoje wspomnienia z czasów, kiedy mieszkali tutaj, gdyż ich pamięć może być pomocna w rekonstrukcji tamtego klimatu wsi (obrazek wsi na stronie został stworzony przez chat GPT).

Należy tu także dodać, iż pomysłodawca i twórca projektu jest zawodowym badaczem społeczeństwa. Zajmuje się innymi obszarami, które są związane z młodzieżą, edukacją, transformacją i ostatnio katastrofami społecznymi oraz ich konsekwencjami.

Prowadzony projekt jest hobbystyczny, ma służyć społeczeństwu i wiedzy. Nie jest on warunkowany czynnikami merkantylnymi. Bardziej chodzi tutaj  o zaznaczenie, iż dąbrowianie mają własną tradycję, mocne korzenie i wielu z nich zaznaczyło też swoją obecność w życiu społecznym, kulturalnym, gospodarczym, politycznym poza wsią.

 

 

Redaktor Naczelny

Kontakt: ptc@wp.pl
Piotr Długosz

Piotr Długosz

Dąbrowianin od urodzenia. Z racji wykonywanej profesji krąży między Rzeszowem a Krakowem, a Dąbrowa jest miejscem, gdzie się zawsze wraca i znajduje wytchnienie.

Nasze wywiady

Znajdziecie tutaj zapowiedzi prowadzonych wywidów, felietonów, historii mówionych.
Irena Pająk Révainé

Irena Pająk Révainé

Z Dąbrowy do Budapesztu

"Ale za każdym razem, kiedy jestem w Dąbrowie wychodzę na górkę, gdzie mieszka mój brat i patrzę na wieś, na główną drogę (dawna E4), na pociągi jadące po torach, na lasy w Klęczanach. Ten widok zostanie w moim sercu na zawsze".